چاپ سه‌بعدی مجسمه و تندیس

مجسمه و تندیس، سخت‌ترین آزمون یک پرینتر سه‌بعدی است. برخلاف یک قطعه‌ی صنعتی که فقط باید اندازه‌اش درست باشد، اینجا چشم آدم مستقیم روی سطح می‌نشیند: هر خط لایه‌ی ناهموار، هر جای ساپورت که تمیز جدا نشده، و هر جزئیاتی که گم شده، بلافاصله دیده می‌شود. به همین دلیل کار هنری بیشتر از هر سفارش دیگری به تنظیمات درست و پس‌پردازش وابسته است.

چه چیزهایی چاپ می‌کنیم

تندیس و جایزه‌ی سفارشی برای همایش و مسابقه، اکشن‌فیگور و مجسمه‌ی شخصیت، بست و نیم‌تنه، مجسمه‌ی دکوری برای فضای داخلی، ماکت شخصیت برای بازی رومیزی، و بازسازی قطعات تزئینی که دیگر تولید نمی‌شوند.

اگر فایل سه‌بعدی ندارید

بیشتر کسانی که سراغ مجسمه می‌آیند فایل آماده ندارند. سه راه پیش رویتان است: مدل‌سازی از روی عکس و طرح (که خدمت جداگانه‌ی ما است)، استفاده از مدل‌های آزادِ موجود با رعایت مجوزشان، یا ارسال فایل آماده‌ای که خودتان تهیه کرده‌اید. فرمت‌های قابل قبول برای استعلام آنلاین STL و OBJ است تا سقف ۱۰۰ مگابایت.

ضخامت لایه چقدر روی نتیجه اثر می‌گذارد

ضخامت لایه مهم‌ترین تصمیم یک کار هنری است. روی این دستگاه بازه‌ی قابل انتخاب ۰.۰۶ تا ۰.۴ میلی‌متر است:

• ۰.۰۶ تا ۰.۱۰ میلی‌متر — برای صورت، دست و جزئیات ریز. خط لایه تقریباً دیده نمی‌شود ولی زمان چاپ چند برابر می‌شود.
• ۰.۱۲ تا ۰.۱۶ میلی‌متر — تعادل معمول برای بیشتر مجسمه‌ها. جزئیات خوب با زمان معقول.
• ۰.۲۰ میلی‌متر و بالاتر — برای حجم‌های بزرگ و ساده، یا وقتی قرار است قطعه بعداً بتونه و رنگ شود.

نکته‌ای که خیلی‌ها انتظارش را ندارند: لایه‌ی نازک‌تر لزوماً گران‌تر نیست به‌خاطر ماده. در آزمایش روی یک مکعب ۲۰ میلی‌متری، لایه‌ی ۰.۲۸ حدود ۳۹۵۰ میلی‌متر مکعب مواد مصرف کرد و لایه‌ی ۰.۱۰ حدود ۳۳۱۰ — یعنی دقت بالاتر کمی کمتر فیلامنت خورد. چیزی که گران می‌شود زمان اشغال دستگاه است، و قیمت ما هر دو را حساب می‌کند.

ابعاد قابل ساخت

حجم ساخت این دستگاه ۳۰۰ × ۳۰۰ × ۳۳۰ میلی‌متر است. مجسمه‌های بزرگ‌تر از این را می‌شود تکه‌تکه چاپ و مونتاژ کرد؛ در کار هنری معمولاً محل اتصال را جایی می‌گذاریم که در فرم قطعه پنهان شود و بعد از چسباندن، درزش با بتونه و سنباده گرفته شود.

ساپورت و پس‌پردازش

هر بخشی از مجسمه که بیش از حدود ۵۰ درجه از عمود منحرف شود به ساپورت نیاز دارد. ساپورت یعنی دو چیز: مصرف مواد بیشتر، و رد باقی‌مانده روی سطح بعد از جدا کردن. برای همین جهت قرارگیری قطعه روی صفحه تصمیم مهمی است — جهت درست، هم ساپورت را کم می‌کند هم خط لایه را از سطح‌های دیده‌شونده دور می‌برد.

پس‌پردازش استاندارد ما جدا کردن ساپورت و تمیزکاری اولیه است. سنباده‌کاری کامل، بتونه‌کاری و رنگ‌آمیزی خدمات جداگانه‌ای هستند که اگر بخواهید هماهنگ می‌شود.

انتخاب متریال برای کار هنری

برای بیشتر مجسمه‌ها PLA انتخاب اول است: جزئیات را بهتر از بقیه ثبت می‌کند، تنوع رنگ زیادی دارد و سطحش برای رنگ‌آمیزی مناسب است. اگر قطعه قرار است در آفتاب مستقیم یا داخل خودرو بماند، ABS منطقی‌تر است چون PLA حدود ۶۰ درجه شروع به نرم شدن می‌کند. برای قطعاتی که باید انعطاف داشته باشند TPU هست، هرچند در کار هنری کم پیش می‌آید.

قیمت و زمان

قیمت از خروجی همان اسلایسری می‌آید که قطعه با آن چاپ می‌شود، نه از تخمین تقریبی: وزن واقعی مواد ضربدر نرخ گرم، به‌علاوه زمان واقعی چاپ ضربدر نرخ ساعت دستگاه. فایل را در صفحه‌ی اصلی آپلود کنید تا هر دو عدد را ببینید — بدون نیاز به ثبت‌نام.

محدودیت‌هایی که باید بدانید

صادقانه بگوییم چه کارهایی از این روش برنمی‌آید:

• جزئیات زیر حدود ۰.۴ میلی‌متر (اندازه‌ی نازل) روی خروجی FDM قابل ثبت نیست. برای مینیاتور و جواهر، چاپ رزینی لازم است که فعلاً فقط با تماس هماهنگ می‌شود.
• سطح چاپ FDM ذاتاً خط لایه دارد. «صاف مثل قطعه‌ی تزریقی» با سنباده و بتونه به دست می‌آید، نه مستقیم از دستگاه.
• قطعات بسیار نازک و بلند در حین چاپ می‌لرزند و کیفیتشان افت می‌کند؛ گاهی باید طرح کمی ضخیم‌تر شود.